Van niets naar... iets

Het is eindelijk zo ver! Ik heb een concept voor mijn afstudeerproject.

Niet dat het makkelijk was. Ik heb zwangere vrouwen met bommen getekend, nagedacht over Gigerachtige parasieten enzovoort. Hier volgt een klein overzicht van enkele schetsen.

 Hier ontsproot het idee om het 'jong' een rechtstreeks gevaar van de moeder te laten zijn. Het is een kwestie van tijd (zie: aftelklok) om dat aan de oppervlakte te laten komen, dat de moeder dit beseft.

Ik heb dit proberen te verbeelden op verschillende manieren.










 De schets rechts was het  idee dat ik voorlegde aan Veerle. De aftelklok werd vervangen door drie knoppen die elk een aandoening illustreren (bijv. Trisomie 23, Spina Bifida ... ). Het feit dat toeschouwers die knoppen kunnen bedienen, werpt de vraag op wie beslist over het leven van een kind, over de mogelijkheden die hij of zij krijgt. Ook de rol van de wetenschap is daarbij een niet te verwaarlozen denkpiste.





Veerle gaf me de raad om op te zoeken aan welke gevaren een vrouw kan blootgesteld worden bij een zwangerschap of kinderwens. Niet alleen het hedendaagse, maar ook middeleeuwse ideeën daaromtrent zocht ik op.
Daarnaast onderzocht ik ook welke rol anticonceptie kan spelen en welke aandoeningen een kind kan oplopen tijdens de zwangerschap.
Een belangrijk element in dit onderzoek was dat men vroeger de schuld aan beperkingen of dood van een kind meteen toeschreef aan de vrouw. Zij trof schuld en niemand anders (zoals de man bijvoorbeeld). Interessant uitganspunt!

Later kreeg ik de tip om iconografie rond vrouwen en moeders op te zoeken doorheen de kunstgeschiedenis.  Het viel me op dat in heel wat kunststromingen, zowel jong als oud, de madonnafiguur vaak aan bod komt.

 

Ik besloot dit mijn uitgangspunt te laten zijn. Dan kwam het erop aan een standpunt in te nemen tegenover het moederschap.  Vroeger, in de tijd van de middeleeuwen, kon de vrouw niet kiezen of ze zwanger wou worden of niet. Ze moest het maar ondergaan. Haar belangrijkste taak was om de mannelijke lijn verder te zetten. Maar hoe geëmancipeerd een vrouw de dag van vandaag is, de keuze voor een kind heeft nog altijd grote gevolgen. Ze kan gediscrimineerd worden op het werk, omdat ze binnen x aantal jaar zwanger wil worden. Het kind kan ervoor zorgen dat de relatie tussen man en vrouw bekoelt, omdat de kinderwens overheerst, of het kind voor ernstige meningsverschillen zorgt. Een man heeft fysiek ook minder last van de keuze voor een kind. En hij wordt niet gediscrimineerd op het werk omdat zijn vrouw zwanger wil worden. 

Deze dualiteit wil ik weergeven met mijn eigen madonnaschilderij. 

Maar hoe zal ik dat doen? Ik bedacht twee pistes waarrond ik kon werken:

- het parasitaire: de baby zuigt alle energie uit de vrouw en wordt daardoor heel sterk. De vrouw blijft verschrompelt achter.

- het manipulatiev: Een baby heeft de controle over zijn moeder, bepaalt als het ware haar doen en laten. 

Veerle zei me dat ik dan moest kiezen of ik over the top wil gaan of het subtiel zou willen aanpakken. als ik over the top ga, moet het écht overkill zijn. Denk aan Giger en zijn Alienwerken. Maar ik hou meer van het subtiele, de symboliek. Daarom dat ik ervoor kies om in een madonnaschilderij te maken dat op het eerste zicht eruit ziet als alle andere 'Madonna met kind'-schilderijen. Maar als men de symboliek begrijpt die erin zit, zal duidelijk worden wat ik écht met het schilderij bedoel: mijn standpunt tegenover het moederschap.

Omdat tijdens mijn denkproces Anna Boleyn vaak terugkwam (en ze ook het perfecte voorbeeld is voor mijn stelling), neem ik haar figuur als uitgangspunt. Zij wordt dus de vrouw met het kind.  Ik heb een heleboel iconografische symbolen opgezocht die ik zal gebruiken om mijn stelling in beeld te brengen. Een lijst hiervan volgt in een volgende post. 

"It was not a coalition of factions that brought down Anne but Henry's disaffection caused by her miscarriage of a defective child, the one act, besids adultery, that would certainly destroy his trust in her."

- Retha M. Warnicke